Bởi PHAM Steuerberatung, Steuerberater Viet Anh Pham · Cập nhật theo luật tại: tháng 10/2026
Một nhà hàng, một tiệm nail hay một cửa hàng online bắt đầu bằng vài thủ tục. Nếu làm sai thứ tự hoặc bỏ sót một nghĩa vụ, sau này bạn sẽ nhận thư từ Finanzamt (cục thuế), phòng thương mại hoặc Gewerbeamt (phòng đăng ký kinh doanh). Danh sách này chỉ ra các bước theo đúng thứ tự.
Bước 1: Kinh doanh (Gewerbe) hay nghề tự do?
Nhà hàng, thẩm mỹ, chăm sóc móng và bán lẻ là hoạt động kinh doanh (Gewerbe). Nghề tự do theo § 18 EStG là các nghề trong danh mục như bác sĩ, tư vấn thuế hay kiến trúc sư, cùng các nghề tương tự. Ngoài ra còn các hoạt động khoa học, nghệ thuật, văn học, giảng dạy và giáo dục được thực hiện độc lập. Việc phân biệt trong từng trường hợp không phải lúc nào cũng rõ ràng. Cách phân loại quyết định thuế kinh doanh (Gewerbesteuer), nghĩa vụ kế toán và tư cách thành viên phòng thương mại.
Bước 2: Đăng ký kinh doanh
Việc đăng ký thực hiện tại Gewerbeamt của địa phương (§ 14 GewO). Lệ phí phụ thuộc từng địa phương. Có thể đăng ký trực tiếp hoặc online. Địa điểm phải được xác định tại thời điểm đăng ký, kể cả khi sau này doanh nghiệp chuyển đi.
Bước 3: Bảng khai đăng ký thuế
Việc mở doanh nghiệp phải được thông báo cho cơ quan thuế, độc lập với đăng ký kinh doanh (§ 138 AO). Bảng khai về nguyên tắc phải được nộp điện tử trong vòng một tháng sau khi bắt đầu hoạt động (§ 138 Abs. 1b AO). Việc này thực hiện điện tử qua bảng khai đăng ký thuế (Fragebogen zur steuerlichen Erfassung) trên ELSTER. Kết quả là mã số thuế (Steuernummer). Mã số thuế giá trị gia tăng (USt-IdNr.) khác với mã số thuế. Mã này đặc biệt cần cho giao dịch hàng hóa và dịch vụ xuyên biên giới trong EU và cho một số thủ tục báo cáo thuế GTGT. Bạn có nên đăng ký hay không phụ thuộc vào mô hình kinh doanh.
Bước 4: Tư cách thành viên phòng thương mại
Người kinh doanh thông thường là thành viên của Phòng Công thương (IHK). Việc IHK hay Phòng Thủ công (Handwerkskammer) có thẩm quyền phụ thuộc vào hoạt động cụ thể và Luật Thủ công (Handwerksordnung). Với tiệm thẩm mỹ và tiệm nail, việc phân loại do đó cần được làm rõ theo từng trường hợp. Nên làm rõ ngay khi đăng ký, vì lệ phí và nghĩa vụ phụ thuộc vào đó.
Bước 5: Thuế GTGT và quy định doanh nghiệp nhỏ
Từ năm 2025, quy định doanh nghiệp nhỏ (Kleinunternehmerregelung) theo § 19 UStG như sau:
- Doanh thu năm trước tối đa 25.000 euro
- Doanh thu năm hiện tại tối đa 100.000 euro
Trong năm thành lập, ngưỡng là 25.000 euro. Căn cứ là doanh thu thực tế, không cần quy đổi thành cả năm. Doanh thu làm vượt ngưỡng đã chịu thuế theo quy định thông thường. Những năm sau, ngưỡng 100.000 euro áp dụng cho năm hiện tại, với điều kiện doanh thu năm trước không vượt 25.000 euro. Kleinunternehmer về nguyên tắc không nộp tờ khai thuế GTGT tạm tính (Umsatzsteuer-Voranmeldung). Có các trường hợp đặc biệt, ví dụ khi mua hàng nội khối EU (§ 18 Abs. 4a UStG).
Bước 6: Thuế kinh doanh (Gewerbesteuer)
Doanh nghiệp cá nhân và công ty hợp danh được hưởng mức miễn 24.500 euro (§ 11 GewStG). Phần vượt trên đó áp dụng tỷ lệ cơ sở tính thuế 3,5 phần trăm, nhân với hệ số của địa phương (Hebesatz). Hệ số này khác nhau giữa các thành phố.
Bước 7: Kế toán và máy tính tiền ngay từ đầu
- Máy tính tiền: không có nghĩa vụ chung phải dùng máy tính tiền điện tử. Két tiền mở (offene Ladenkasse) được ghi chép đúng quy định vẫn được phép. Nếu dùng hệ thống ghi nhận điện tử thì cần thiết bị bảo mật kỹ thuật được chứng nhận (TSE) và thông báo cho cơ quan thuế (§ 146a AO).
- Xác định hệ thống kế toán và nơi lưu chứng từ trước khi có chứng từ đầu tiên.
- Kiểm tra hợp đồng thuê, bảo hiểm và hợp đồng cung cấp về thuế GTGT và thời hạn.
Câu hỏi thường gặp
Làm nghề tay trái có cần đăng ký kinh doanh không?
Có, khi hoạt động được thực hiện bền vững và với mục đích sinh lợi. Bán hàng qua nền tảng online cũng có thể là hoạt động kinh doanh.
Cửa hàng online không có mặt bằng có cần đăng ký kinh doanh không?
Có. Khi đó địa điểm là địa chỉ nhà hoặc kho. Vẫn phải đăng ký.
Quy định doanh nghiệp nhỏ có đủ cho giai đoạn đầu không?
Nó giúp kế toán đơn giản hơn nhưng không cho phép khấu trừ thuế đầu vào. Khi đầu tư lớn lúc đầu, việc từ bỏ quy định này có thể hợp lý. Thời hạn ràng buộc tối thiểu là năm năm.
Đọc thêm: Umsatzsteuerpflicht und Registrierung (Nghĩa vụ thuế GTGT và đăng ký) · Kassenmeldung 2026 (Thông báo máy tính tiền 2026)
Bước tiếp theo: Bạn đang khởi nghiệp và muốn bắt đầu đúng về thuế ngay từ đầu? Xem thêm tại trang Người khởi nghiệp và nhà đầu tư của chúng tôi.